Lộ trình đến 2029 triển khai sẽ đấu giá

Nghị định 119/2025/NĐ-CP ngày 9/6/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozon chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8 tới.

 

Liên quan đến quy định về thị trường carbon, quy định về lộ trình phát triển, thời điểm triển khai thị trường carbon trong nước giai đoạn đến hết năm 2028 được giao cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan xây dựng, quản lý và vận hành Hệ thống đăng ký quốc gia; kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Hệ thống đăng ký quốc gia với hệ thống giao dịch carbon trong nước.

Hệ thống đăng ký quốc gia bao gồm các thành phần: hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin; phần mềm quản lý thông tin về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; cơ sở dữ liệu về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon.

Cũng theo lộ trình sửa đổi đến hết năm 2028, Chính phủ sẽ xây dựng, tổ chức vận hành thí điểm Sàn giao dịch carbon trong nước; triển khai cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước; triển khai các hoạt động tăng cường năng lực, nâng cao nhận thức về phát triển thị trường carbon.

Giai đoạn từ năm 2029, Chính phủ triển khai xây dựng và thực hiện cơ chế đấu giá hạn ngạch phát thải khí nhà kính; hoàn thiện quy định quản lý tín chỉ carbon, hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; quy định pháp luật về tổ chức, quản lý, vận hành thị trường carbon trong nước và tham gia thị trường carbon thế giới.

Khuyến khích thị trường tự nguyện

Nghị định 119 quy định rõ về các nội dung Trao đối, vay mượn, nộp trả, chuyển giao, bù trừ hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon trong nước.

Trong đó, việc xác nhận tín chỉ carbon để trao đổi trên Sàn giao dịch carbon Đối với tín chỉ carbon, Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi thông tin về lượng tín chỉ carbon cho các đơn vị vận hành Sàn giao dịch để cập nhật vào tài khoản của tổ chức khi đăng ký giao dịch trên Sàn giao dịch carbon.

Tổ chức tham gia chương trình, dự án có nhu cầu xác nhận tín chỉ carbon gửi hồ sơ tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo một trong các hình thức: trực tiếp, trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính.

Hồ sơ bao gồm: Đơn đề nghị xác nhận tín chỉ carbon theo mẫu; Chứng nhận của cơ quan quản lý cơ chế đối với lượng tín chỉ carbon của chương trình, dự án để được trao đổi trên Sàn giao dịch carbon.

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được đơn đề nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, xác nhận và gửi thông tin về lượng tín chỉ cácbon được xác nhận vào tài khoản của tổ chức đề nghị trên Sàn giao dịch carbon. Trường hợp không xác nhận phải nêu rõ lý do.

Đối với hoạt động trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính, việc này được thực hiện trên Sàn giao dịch carbon theo quy định pháp luật về Sàn giao dịch carbon. Hiện Bộ Tài chính đang trong quá trình hoàn thiện quy định thí điểm Sàn giao dịch carbon.

Một điểm đáng lưu ý, tại Nghị định 119, Nhà nước khuyến khích các cơ sở tự nguyện nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính nhiều hơn kết quả kiểm kê khí nhà kính từ các nguồn phát thải trực tiếp trong giai đoạn được phân bổ, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính của quốc gia.

Cơ sở không thực hiện đầy đủ trách nhiệm nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đồng thời, lượng hạn ngạch phát thải khí nhà kính nộp trả còn thiếu sẽ bị trừ vào hạn ngạch phân bổ của cơ sở cho giai đoạn kế tiếp.

Nhà nước cũng khuyến khích tổ chức mua tín chỉ carbon để giảm phát thải khí nhà kính tự nguyện, đóng góp vào thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia. Lượng tín chỉ các-bon đã sử dụng để giảm phát thải khí nhà kính tự nguyện không được tiếp tục trao đổi trên thị trường.

Thị trường tự nguyện (Voluntary Carbon Market-VCM) là nơi các tổ chức, công ty hoặc quốc gia thỏa thuận song phương hoặc qua một sàn giao dịch để mua bán tín chỉ carbon. Người mua tín chỉ nhằm đáp ứng các chính sách về môi trường, giảm phát thải theo mục tiêu Net Zero mà họ tự công bố.