HIGHLANDS COFFEE ĐƯỢC ĐỊNH GIÁ 800 TRIỆU USD: HỌ ĐANG BÁN CÀ PHÊ HAY XÂY MỘT TÀI SẢN?

Highlands Coffee vừa có một thương vụ rất đáng để những người làm kinh doanh suy nghĩ.

Jollibee bán 11% cổ phần cho Công ty Quốc tế Việt Thái của ông David Thái với giá khoảng 88 triệu USD.

Sau giao dịch:

+ Việt Thái tăng sở hữu từ 40% lên 51% và nắm quyền kiểm soát

+ Jollibee giảm từ 60% xuống 49% nhưng vẫn tiếp tục là cổ đông lớn

+ Highlands Coffee được định giá khoảng 800 triệu USD, tương đương hơn 21.000 tỷ đồng

Điều thú vị là hơn một thập kỷ trước, Jollibee bắt đầu đầu tư vào Highlands khi thương hiệu còn ở quy mô nhỏ hơn rất nhiều.

Đến cuối năm 2025, hệ thống đã có gần 1.000 cửa hàng.

6 tháng gần đây, Highlands báo lãi hơn 730 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ.

Nhưng nghĩ câu chuyện đáng học nhất không nằm ở một ly cà phê bán bao nhiêu tiền.

Mà là:

HỌ ĐÃ BIẾN NHỮNG LY CÀ PHÊ THÀNH MỘT TÀI SẢN TRỊ GIÁ 800 TRIỆU USD NHƯ THẾ NÀO?

Một quán cà phê kiếm tiền bằng cách bán cà phê.

Nhưng một chuỗi lớn không chỉ bán cà phê.

Họ xây:

+ Thương hiệu

+ Hệ thống cửa hàng

+ Quy trình vận hành

+ Chuỗi cung ứng

+ Dữ liệu khách hàng

+ Kênh bán hàng số

+ Khả năng mở thêm một cửa hàng và lặp lại mô hình

Đó là khác biệt rất lớn giữa LÀM MỘT CỬA HÀNG và XÂY MỘT DOANH NGHIỆP.

Và thương vụ này còn có một điểm rất đáng chú ý.

Jollibee không bán hết.

Họ bán một phần, thu về khoảng 88 triệu USD tiền mặt, mất quyền kiểm soát nhưng vẫn giữ 49% lợi ích kinh tế.

Trong khi đó, David Thái và VTI lấy lại quyền kiểm soát với 51%.

Highlands lại đang hướng tới kế hoạch IPO, dự kiến vào quý I/2027.

Nhìn theo góc độ phân bổ vốn, đây không đơn giản là câu chuyện “ai mua, ai bán”.

Nó giống một quá trình:

XÂY DỰNG – MỞ RỘNG – TĂNG GIÁ TRỊ – TÁI CƠ CẤU SỞ HỮU – HUY ĐỘNG VỐN – TIẾP TỤC PHÁT TRIỂN.

Đây là chỗ tôi thấy những người làm doanh nghiệp nhỏ rất đáng suy nghĩ.

Chúng ta thường hỏi:

“Tháng này bán được bao nhiêu?”

“Lợi nhuận được bao nhiêu?”

Nhưng ít khi tự hỏi:

“Nếu ngày mai tôi không trực tiếp điều hành nữa, doanh nghiệp này còn chạy được không?”

Và khó hơn:

“Nếu ngày mai có người muốn mua doanh nghiệp của tôi, họ sẽ mua cái gì?”

Khách hàng?

Thương hiệu?

Quy trình?

Đội ngũ?

Dữ liệu?

Hợp đồng?

Hay nếu người chủ nghỉ làm thì gần như mọi thứ cũng dừng lại?

Đây chính là ranh giới giữa:

TẠO RA THU NHẬP

và

XÂY DỰNG TÀI SẢN.

Một ly cà phê có thể chỉ 40.000–60.000 đồng.

Nhưng một hệ thống có khả năng bán hàng triệu ly cà phê một cách lặp lại có thể trị giá hàng trăm triệu USD.

Và muốn đặt ra một tình huống để những người đang kinh doanh cùng tranh luận:

Có hai doanh nghiệp cùng tạo ra lợi nhuận 5 tỷ đồng mỗi năm.

Doanh nghiệp A phụ thuộc rất nhiều vào người chủ. Chủ nghỉ vài tháng, doanh thu bắt đầu giảm.

Doanh nghiệp B có thương hiệu, quy trình, đội ngũ, dữ liệu khách hàng và hệ thống vận hành. Người chủ đi 6 tháng, doanh nghiệp vẫn hoạt động.

NẾU PHẢI BỎ TIỀN MUA MỘT TRONG HAI DOANH NGHIỆP, BẠN SẼ MUA DOANH NGHIỆP NÀO?

Và quan trọng hơn:

DOANH NGHIỆP CỦA CHÚNG TA HÔM NAY ĐANG KIẾM TIỀN CHO NGƯỜI CHỦ, HAY ĐANG TỪNG NGÀY TRỞ THÀNH MỘT TÀI SẢN CÓ THỂ ĐƯỢC ĐỊNH GIÁ?