Tín chỉ carbon và hạn ngạch phát thải là hai khái niệm chủ chốt trong thị trường carbon, đồng thời là công cụ hiệu quả để giảm thiểu phát thải khí nhà kính (KNK). Mặc dù cả hai đều được đo lường bằng đơn vị 1 tấn CO2e, nhưng về bản chất và đặc điểm, chúng lại hoàn toàn khác nhau. Thực tế cho thấy nhiều người thường nhầm lẫn giữa chúng, vì vậy bài viết này sẽ giúp làm rõ những khái niệm này.
1. Đặc điểm
Hạn ngạch phát thải biểu thị quyền phát thải KNK vào bầu khí quyển mà Chính phủ cấp cho các cơ sở tham gia Thị trường carbon bắt buộc (ETS). Hạn ngạch này được phân bổ bởi Chính phủ dựa trên mục tiêu phát thải của quốc gia và ngành/lĩnh vực cụ thể. Vào đầu năm, Chính phủ sẽ cấp một lượng hạn ngạch phù hợp. Đến cuối năm, các cơ sở sẽ phải nộp lượng hạn ngạch tương ứng với tổng lượng phát thải của mình trong năm đó. Nếu lượng phát thải thực tế vượt quá hạn ngạch được cấp, các cơ sở sẽ cần phải mua bổ sung hoặc vay mượn để bù đắp cho sự chênh lệch.
Tín chỉ carbon được tạo ra từ các dự án giảm thiểu, tránh phát thải hoặc loại bỏ KNK khỏi bầu khí quyển. Ví dụ như các dự án trồng rừng, phát triển năng lượng tái tạo, hoặc thu giữ CO2. Chủ đầu tư sẽ được các tổ chức tiêu chuẩn độc lập hoặc Chính phủ phê duyệt để phát hành tín chỉ carbon nếu dự án đáp ứng các điều kiện cụ thể theo từng loại hình. Sau đó, chủ đầu tư có thể giao dịch tín chỉ carbon trên thị trường carbon tự nguyện. Một số quốc gia (như Việt Nam) cũng cho phép tín chỉ carbon được giao dịch trên thị trường ETS để bù trừ cho một phần nhỏ (10%) hạn ngạch phát thải. Tuy nhiên, một số khu vực như EU không cho phép sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ cho hạn ngạch phát thải.
2. Các điểm khác nhau cơ bản
- Nguồn gốc: Tín chỉ carbon thường được tạo ra từ các hoạt động giảm thiểu hoặc loại bỏ KNK. Ngược lại, hạn ngạch phát thải là quyền phát thải được Chính phủ cấp cho các cơ sở tham gia ETS.
- Chức năng: Tín chỉ carbon là công cụ tài chính nhằm khuyến khích giảm phát thải, trong khi hạn ngạch phát thải là công cụ chính sách giúp Chính phủ kiểm soát tổng lượng phát thải.
- Thị trường: Tín chỉ carbon có thể được giao dịch trên thị trường carbon tự nguyện (hoặc cả ETS tại một số quốc gia), trong khi hạn ngạch phát thải chỉ được giao dịch trong thị trường ETS.
- Chủ thể có quyền giao dịch: Theo dự thảo Nghị định 06, mọi cá nhân và tổ chức trong nước cũng như tổ chức nước ngoài đều có thể tham gia giao dịch tín chỉ carbon. Trong khi đó, chỉ những cơ sở được Chính phủ phân bổ hạn ngạch mới có quyền giao dịch hạn ngạch phát thải.
3. Kết luận
Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa tín chỉ carbon và hạn ngạch phát thải là rất quan trọng để các tổ chức có thể quản lý hiệu quả phát thải khí nhà kính của mình, đồng thời tuân thủ các quy định và tích cực tham gia vào Thị trường carbon.
Để biết thêm thông tin chi tiết về dịch vụ tư vấn và đào tạo, vui lòng liên hệ với chúng tôi: Hotline/Zalo: (+84)902 139 446 / (+61)415 330 206 / Emai: sales@profcerti.com