Chân dung nhà lãnh đạo kiểu mới
Lãnh đạo hiện đại không còn là người chỉ huy theo kiểu “chỉ tay năm ngón”, mà là một mô hình tích hợp nhiều vai trò như chỉ huy, cộng tác viên, huấn luyện viên, đối tác và nhà truyền thông.
Mặc dù nhiều doanh nghiệp đang gặp khủng hoảng do tác động của đại dịch Covid-19, chúng ta cần nhìn nhận rằng đại dịch rồi sẽ qua, và doanh nghiệp sẽ thay đổi ít nhiều. Theo chuyên gia chiến lược Đỗ Mạnh Hà, thành viên HĐQT Crestcom Việt Nam, các doanh nghiệp cần sẵn sàng quản trị sự thay đổi trong ngắn, trung và dài hạn. Đặc biệt, lãnh đạo phải thể hiện vai trò dẫn dắt, tạo động lực và gắn kết tổ chức để cùng đạt được mục tiêu.
“Các doanh nghiệp cần chuẩn bị tinh thần để trở thành những startup sau khủng hoảng. Việc đầu tiên là làm mới lại mô hình và tư duy lãnh đạo để truyền cảm hứng cho đội ngũ và sẵn sàng cho cuộc chiến dài hơi hơn,” ông Hà phát biểu tại sự kiện trực tuyến Corobinar do Học viện Sage tổ chức.
Tầm lãnh đạo quyết định tầm doanh nghiệp
Bắt đầu sự nghiệp lãnh đạo từ năm 26 tuổi sau nhiều năm làm nhân viên bán hàng, đến năm 28, khi làm việc tại Highlands Coffee, ông Hà mới thật sự thấu hiểu vai trò của người lãnh đạo. Chỉ trong một năm, ông thăng tiến qua ba vị trí, từ trưởng phòng kinh doanh miền Bắc, trưởng phòng kinh doanh toàn quốc, rồi giám đốc kinh doanh toàn quốc. Nhờ học hỏi từ các lãnh đạo giỏi, ông nhận ra vai trò cốt lõi của lãnh đạo là phát triển con người và đội ngũ.
Theo ông Hà, tầm của doanh nghiệp không thể vượt quá tầm của người sáng lập ra nó. Do đó, để nâng tầm doanh nghiệp, người lãnh đạo phải nâng tầm chính mình trước, từ đó, đội ngũ sẽ phát triển theo. Nói cách khác, tầm nhìn của lãnh đạo quyết định tầm vóc của doanh nghiệp.
Mô hình lãnh đạo, theo ông Hà, dựa trên ba nguyên tắc cơ bản. Thứ nhất, “chia sẻ thời gian với ai, bạn sẽ trở thành người như vậy”. Muốn trở thành lãnh đạo xuất sắc, phải ở trong môi trường truyền cảm hứng, bên cạnh những người lãnh đạo giỏi. Ngược lại, nếu muốn đội ngũ theo chân mình, lãnh đạo cần dành thời gian chia sẻ và dẫn dắt họ.
Ông Hà ví von điều này với hình ảnh cá Koi Nhật Bản. Nuôi trong bể kính, chúng chỉ dài 25 cm, nhưng khi thả ra môi trường tự nhiên, chúng có thể đạt đến 80 cm. Con người cũng vậy, năng lực có thể phát triển không giới hạn nếu đặt đúng vào môi trường.
Thứ hai, “lựa chọn cái gì, sẽ nhận được cái đó”. Lãnh đạo cần xác định mục tiêu doanh nghiệp là nuôi dưỡng kết quả vượt trội. Nếu không có cơ chế, thông điệp rõ ràng, doanh nghiệp sẽ chỉ đạt được kết quả trung bình.
Ông Hà lấy ví dụ từ việc thưởng điểm cho con gái. Điểm giỏi được thưởng 100 điểm, khá 75 điểm, trung bình không có điểm, còn điểm thấp sẽ bị trừ 50 điểm. Kết quả, con gái ông luôn đạt điểm A, vì cô bé hiểu rằng những kết quả trung bình sẽ không được khuyến khích. Tương tự, lãnh đạo cần tạo ra nguyên tắc để đội ngũ hiểu rằng doanh nghiệp chỉ nuôi dưỡng những kết quả xuất sắc.
Cuối cùng, ông Hà nhấn mạnh triết lý “cộng trừ nhân chia” trong lãnh đạo: cộng các nguồn lực, trừ rủi ro, nhân các mối quan hệ và giá trị, và chia sẻ thành quả với nhau.
Nhà lãnh đạo 5C
Theo ông Hà, một nhà lãnh đạo xuất sắc cần xác định được vị thế của mình. Có năm câu hỏi để xác định vị thế này:
- Chúng ta nghĩ về bản thân như thế nào? Từ đó, lập danh sách những phẩm chất cần có để trở thành mẫu người lý tưởng.
- Người khác nhìn thấy gì ở chúng ta? Điều này cũng liên quan đến phong thái lãnh đạo.
- Tại sao người khác nên lắng nghe chúng ta? Mọi chia sẻ của lãnh đạo cần mang lại giá trị.
- Chúng ta giải quyết vấn đề gì cho khách hàng, nhân viên và đối tác? Lãnh đạo cần nhìn nhận mình như người giúp giải quyết vấn đề hơn là chỉ cung cấp sản phẩm, dịch vụ.
- Chúng ta có quyết tâm vượt qua bản thân ngày hôm qua không? Khả năng lãnh đạo không chỉ nằm ở ý tưởng mà còn ở kỷ luật, cam kết và khát vọng thực hiện.
Ông Hà khẳng định rằng nhà lãnh đạo trong thời đại 4.0 cần hội tụ đủ bốn tiêu chí: kiến thức về lợi thế cạnh tranh và quy trình bán hàng, kỹ năng phát triển nhân viên, thái độ tích cực, và thói quen phân tích dữ liệu khách hàng để xây dựng nhóm làm việc đoàn kết.