LÀM THẾ NÀO ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI XUẤT CHÚNG NHẤT TRONG MỘT LĨNH VỰC NÀO ĐÓ?

Với một bộ các kỹ năng, bạn không cần là người giỏi nhất để trở nên xuất chúng.

Hãy xem xét trường hợp của các cầu thủ bóng rổ Nhà Nghề Mỹ (NBA). Phần lớn họ đã bắt đầu mài giũa các kỹ năng bóng rổ của mình từ khi còn rất nhỏ. Họ dành nhiều năm trời để luyện tập, tham gia các trại tập huấn, thi đấu hàng trăm trận để phát triển các kỹ năng ném rổ, dẫn bóng, chuyền, phòng thủ, và các kỹ năng hỗ trợ để có thể thành công trong bóng rổ.

Tuy nhiên, tỷ lệ thành công cho việc trở thành một vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp là cực thấp. Giải đấu có tất cả 30 đội với 15 vận động viên mỗi đội, tức chỉ khoảng 450 người trên hơn 500.000 vận động viên bóng rổ trẻ. Nói cách khác, chỉ khoảng 1 trên 1.000 người có thể đi tiếp trên con đường chuyên nghiệp.

Vì vậy, hãy thực tế. Bạn sẽ không vào NBA. Bạn cũng khó trở thành Tổng thống Mỹ, nhà văn vĩ đại, kiện tướng cờ vua hay nhà hùng biện số một thế giới. Sẽ luôn có người chăm chỉ hơn, tài năng hơn, may mắn hơn - hoặc sở hữu tất cả những điều đó.

Phần lớn mọi người chỉ đạt mức trung bình ở một kỹ năng. Việc lọt vào top 10% là khả thi, nhưng khi tiến gần tới nhóm tinh hoa, mức độ cạnh tranh tăng theo cấp số nhân. Cố gắng trở thành “người giỏi nhất” trong một kỹ năng đơn lẻ là con đường rất hẹp và rủi ro.

Thay vì vậy, một hướng đi thông minh hơn là phát triển một nhóm các kỹ năng khác nhau - khái niệm được gọi là kỹ năng xếp chồng (skill stacking), do Scott Adams đề xuất.

NGUYÊN LÝ CĂN BẢN

Nhiều năm trước, một người bạn của tôi chuẩn bị thi GMAT với hy vọng vào Stanford - nơi chỉ nhận khoảng 6% ứng viên. Điều đó đồng nghĩa anh cần đạt khoảng 94 điểm.

Kết quả: toán đạt 90, viết đạt 95. Tưởng như thất bại. Nhưng tổng điểm lại đạt 98 khi xét tổng điểm của toàn bộ ứng viên

Lý do cho sự chênh lệch này là gì?

Những người giỏi toán thường yếu ngôn ngữ, và ngược lại. Việc kết hợp hai kỹ năng đều khá đã đưa anh lên nhóm rất hiếm.

Việc nằm trong top 10% của nhiều kỹ năng khác nhau dễ hơn rất nhiều so với việc cố lọt top 1% của chỉ một kỹ năng duy nhất.

Nếu một thành phố có 1 triệu người, và bạn thuộc top 10% ở 6 kỹ năng khác nhau, xác suất để có người giống bạn gần như bằng 0. Bạn trở nên độc nhất, không phải vì quá giỏi một thứ, mà vì sự kết hợp quá hiếm.

NÊN CHỌN KỸ NĂNG NHƯ THẾ NÀO?

Lý tưởng nhất là các kỹ năng bổ trợ nhưng không trùng lặp.
Hai kỹ năng càng thường đi kèm nhau, thì lợi thế cạnh tranh càng thấp. Ngược lại, những kỹ năng tưởng như không liên quan lại tạo ra sự khác biệt lớn nhất khi kết hợp.

Ví dụ:
Một chính trị gia xuất chúng không cần là người giỏi nhất về hùng biện hay chiến lược, mà là người kết hợp được hùng biện, gây quỹ, xây dựng hình ảnh, thuyết phục, truyền thông và kết nối.

Một nhà văn viết “ổn” nhưng biết xây dựng thương hiệu cá nhân, nói chuyện trước công chúng và kết nối với nhà xuất bản, thường đi xa hơn người chỉ viết rất hay.

ÁP DỤNG TRONG THỰC TẾ

Gary Vaynerchuk không tạo nội dung vượt trội từng bài, nhưng sở hữu một bộ kỹ năng xếp chồng: viết, nói, hiểu truyền thông và xây dựng thương hiệu cá nhân.

Steve Jobs cũng vậy. Ông không phải nhà thiết kế giỏi nhất, hay kỹ sư giỏi nhất, nhưng là người kết hợp thiết kế, công nghệ, tâm lý người dùng, chiến lược và bán hàng ở mức rất cao.

Bạn không cần xuất sắc ở từng kỹ năng. Bạn cần một tổ hợp kỹ năng đủ hiếm, và đủ phù hợp với con đường mình chọn.

BÀI HỌC CUỐI CÙNG

Đừng cố trở thành người giỏi nhất trong một lĩnh vực nếu bạn không muốn sớm thất vọng.

Hãy tự hỏi:
- Bộ kỹ năng nào sẽ khiến tôi khác biệt?
- Những kỹ năng nào bổ trợ nhưng không trùng lặp?
- Tôi có sẵn sàng học lâu, học sâu và kết hợp chúng không?

Bạn cần một hệ kỹ năng đúng thay vì mong mình bỗng nhiên biến thành thiên tài
Khi các kỹ năng đó kết hợp lại, bạn sẽ trở thành người mà rất ít ai có thể thay thế.